NHỮNG KIẾN THỨC CẦN BIẾT VỀ BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Tiểu đường giờ đây được coi như đại dịch thế giới. Trước sự bùng phát nguy hiểm của căn bệnh này, hãy bổ sung những kiến thức chính xác về các triệu chứng, nguyên nhân gây bệnh và hậu quả của nó…

1. Người bệnh có mức đường trong máu tăng bất thường?

Đúng. Do sự sản xuất insulin không đầy đủ nên đường không được chuyển hoá sau khi ăn, dẫn đến đường tăng cao trong máu.

2. Tiểu đường bùng phát thành đại dịch thế giới và vì vậy có khả năng truyền nhiễm cao?

Sai. Người ta ví tiểu đường là đại dịch vì bệnh bùng phát rất nhanh. Số người mắc bệnh trên thế giới luôn theo hướng đi lên. Tuy nhiên, đây hoàn toàn không phải là bệnh lây nhiễm hay lây truyền qua đường tình dục. Nguyên nhân phát sinh bệnh đơn giản là do rối loạn chức năng của tuyến tụy (không có hoặc không tiết đủ insulin).

3. Phụ nữ bị tiểu đường trong thai kỳ có nhiều nguy cơ phát triển bệnh sau này?

Đúng. Ngày nay, ước tính có khoảng 5 % phụ nữ có thai bị bệnh đái tháo đường thai kỳ. Nếu không có chế độ chăm sóc và chữa trị hợp lý, những phụ nữ này có rất nhiều nguy cơ bị tiểu đường tuýp 2 sau này.

4. Không có nguy cơ bị tiểu đường vì gia đình không ai mắc bệnh này?

Sai. Chỉ có khoảng 30% bệnh nhân mắc bệnh do yếu tố di truyền trong gia đình (bố, hoặc mẹ hay chị gái hoặc em trai… bị tiểu đường).

Còn lại, 70% bệnh nhân mắc bệnh do các yếu tố xã hội như thừa cân, béo phì, lối sống ít vận động…

5. Bố hoặc mẹ, hoặc cả bố cả mẹ đều bị tiểu đường nên bạn chẳng phải kiêng khem hay chú ý giữ gìn gì cả vì kiểu gì cũng mắc bệnh?

Sai. Dù bố mẹ có bị tiểu đường tuýp 2 thì cũng không có nghĩa là bạn chẳng phải chú ý kiêng khem điều gì cả. Thực vậy, tuy yếu tố di truyền là một nguy cơ luôn tiềm ẩn nhưng nó không phải là nguyên nhân duy nhất gây bệnh. Nếu bạn có chế độ ăn uống, vân động hợp lý, bạn sẽ tránh được các yếu tố gây bệnh khác và làm chậm quá trình phát bệnh (nếu có).

6. Một trong những nguyên nhân chính gây bệnh là do chế độ ăn uống thiếu cân bằng, ăn quá ngọt và lười vận động?

Đúng. Ăn uống thiếu cân bằng cùng với lối sống thụ động là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh đái tháo đường.

7. Thường xuyên bị stress dễ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường?

Sai. Stress không phải là thủ phạm dẫn tới tiểu đường. Tuy nhiên, với người bệnh, thường xuyên stress có thể làm bệnh nặng hơn vì làm tăng mức đường huyết.

8. Không có những triệu chứng của bệnh tiểu đường nên không thể mắc bệnh?

Sai. Thật không may là tiểu đường tuýp 2 phải mất nhiều năm mới có những triệu chứng rõ ràng phát ra bên ngoài. Vì vậy, bệnh thường chẩn đoán muộn sau khoảng 7 – 10 năm.

9. Khát và uống rất nhiều nước (4 lít nước/ngày) chắc chắn bị tiểu đường?

Sai.  Nhiều bệnh lý khác cũng có triệu chứng khát và uống nhiều nước. Để biết chắc chắn bạn có bị tiểu đường hay không, cần có sự kiểm tra kỹ lưỡng của bác sĩ. Đôi khi, tiểu đường tuýp 2 (do tiết giảm insulin và đề kháng insulin) ít làm cho người bệnh khát nước hơn tiểu đường tuýp 1 (do tuyến tụy không tiết insulin).

10. Không được hút thuốc lá và uống rượu khi mắc bệnh?

Đúng. Hút thuốc là và uống rượu nhiều không chỉ gây hại cho sức khỏe nói chung mà còn đặc biệt nguy hiểm đối với bệnh nhân tiểu đường.

Hút thuốc lá làm tăng áp lực động mạch và nguy cơ bị nhồi máu cơ tim do biến chứng tiểu đường gây ra. Ngoài ra, nó còn tạo cơ hội thuận lợi cho bệnh thận “thăm hỏi”. Hơn thế, khi hút thuốc, cơ thể người đái tháo đường cần tăng nhu cầu dùng Insulin và dễ bị kháng Insulin.

Rượu phá huỷ các tế bào sản xuất insulin một cách từ từ. Tuy nhiên, trong các dịp lễ tết, người bệnh vẫn có thể uống chút rượu với liều lượng hợp lý hoặc theo sự cho phép của bác sĩ.

11. Vận động cơ thể nhiều có thể làm bệnh nặng hơn? Hay ngược lại, người bệnh cần vận động thường xuyên?

Đúng. Cơ bắp là nơi tiêu thụ đường lớn nhất trong cơ thể, nhất là khi chúng ta vận động. Sau mỗi bữa ăn, nhờ sự giúp sức của Insulin, 80% đường được dự trữ trong cơ bắp, chỉ còn 20% đường chuyển tới gan.

Khi thiếu các hoạt động thể dục thể thao, năng lượng do đường ở cơ bắp cung cấp không được đốt cháy. Đường bị tích trữ cùng với đường từ bữa ăn kế tiếp vẫn ở trong máu làm cho chỉ số đường huyết tăng cao. Vì thế, bệnh nhân tiểu đường cần duy trì thường xuyên các hình thức vận động cơ thể.

Cần dành 20 – 30 phút vận động cơ thể mỗi ngày. Nó có tác dụng giảm các phân tử lipít, các phân tử đường và tăng ôxi trong máu. Tuy nhiên, người bệnh không nên vận động cường độ cao trong thời gian quá ngắn.

12. Người bệnh tiểu đường tuýp 2 không thể đi chơi hay đi du lịch nhiều…?

Sai. Bệnh nhân vẫn có thể đi ăn nhà hàng, đi xem phim, gặp bạn bè, người thân, con cái và tiếp tục những sinh hoạt bình thường khác.

Tuy nhiên, nếu bạn đi du lịch xa, cần có sự tư vấn của bác sĩ để điều chỉnh thuốc và chế độ ăn uống cho phù hợp.

13. Bị tiểu đường đã nhiều năm nên bạn biết mình phải làm những gì và không cần đến sự giúp đỡ của bác sĩ?

Sai. Dù rằng bạn đã tường tận bệnh tình của mình nhưng cũng không được chủ quan vì tiểu đường gây ra những biến chứng rất nguy hiểm (chẳng hạn như có thể làm mù loà, gây tàn phế hay tử vong).

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra định kì nhiều lần trong năm, mục đích là phát hiện và chữa trị kịp thời các biến chứng.

14. Chủ yếu bệnh nhân thuộc nhóm tiểu đường tuýp 2? Tiểu đường typ 2 là bệnh di truyền?

Đúng. 90 – 95% bệnh nhân bị tiểu đường tuýp 2. Tiểu đường tuýp 1 phần lớn xảy ra ở trẻ em và người trẻ tuổi (dưới 30 tuổi).

Khoảng 30% bệnh nhân mắc bệnh do yếu tố di truyền trong gia đình (bố, hoặc mẹ hay chị gái hoặc em trai… bị tiểu đường). Bên cạnh yếu tố gia đình, yếu tố xã hội như thừa cân, béo phì, lối sống ít hoạt động thể lực… cũng là nguyên nhân gây ra căn bệnh này.

15. Người bệnh tiểu đường ít bị sâu răng?

Sai. Ngược lại, người bị tiểu đường có nguy cơ bị bệnh sâu răng “thăm hỏi” cao hơn những người bình thường nếu như họ không có một chế độ ăn uống hợp lý. Thủ phạm tạo cơ hội cho bệnh sâu răng phát triển chính là sự tập trung quá nhiều đường trong nước bọt.

Vì thế, vệ sinh răng miệng ở bệnh nhân tiểu đường cần được tuân thủ nghiêm ngặt: đánh răng sau khi ăn và kiểm tra răng miệng định kì (ít nhất 2 lần/năm).

16. Người bệnh không nên dùng thuốc tránh thai?

Đúng. Đó là những viên thuốc có chứa estrogen, thành phần có khả năng làm tăng sự tập trung của đường và chất béo trong máu, cũng như làm tăng áp lực động mạch.

17. Người bệnh dễ suy sụp tinh thần và trầm cảm?

Đúng. 25-30% bệnh nhân tiểu đường bị suy sụt tinh thần trong khi chỉ có 15-17 % dân số còn lại mắc chứng suy sụp và trầm cảm.

18. Insulin làm tăng cân?

Sai. Insulin không mang đến calo cũng như không chịu trách nhiệm trong việc tăng cân.

Mặc dù hàm lượng đường trong máu ở người bị tiểu đường cao (trên 1,8g/l) nhưng lượng đường ấy lại nhanh chóng bị thải ra ngoài qua nước tiểu và năng lượng của từng ấy đường cũng bị mất đi.

Khi người bệnh được kê đơn uống Insulin, đường huyết được cân bằng. Cơ thể giảm thiểu sự mất đường nên năng lượng do đường cung cấp được giữ lại.

Đấy chính là lý do gây tăng cân khi người đái tháo đường được điều trị với Insulin, chứ không phải Insulin làm tăng cân.

19. Bệnh tiểu đường không thể chữa khỏi?

Đúng. Tiểu đường là bệnh mãn tính. Y học vẫn chưa chữa khỏi căn bệnh này nhưng nếu người bệnh có chế độ ăn uống hợp lý và duy trì thường xuyên các hoạt động thể dục thể thao có thể làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

20. Người bệnh khó liền vết thương?

Đúng. Đường huyết cao làm quá trình liền da, liền sẹo ở bệnh nhân tiểu đường gặp khó khăn. Vì thế, nhiễm trùng, nhiễm khuẩn và bệnh nấm dễ dàng “ghé thăm” người bị tiểu đường. Và một khi đã “ghé thăm”, vi khuẩn và nấm sẽ phát triển rất nhanh nhờ được “chiêu đãi” no nê bởi đường trong máu.

(Theo dantri.com)

Viết bình luận

Lịch

FDA: SAFETY ALERT

Ảnh

Từ khóa