LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI SỬ DỤNG MÁY ĐO ĐƯỜNG HUYẾT CÁ NHÂN

Số người mắc bệnh đái tháo đường hiện nay ngày càng tăng. Với hình thái kinh tế xã hội Việt Nam, vừa thoát cảnh nghèo thiếu ăn, kiến thức phòng bệnh còn hạn chế là mãnh đất màu mở để căn bệnh nầy phát triển.

Để chăm sóc tốt cho người bệnh đái tháo đường thì chỉ số đường huyết là yếu tố quan trọng để thầy thuốc chỉ định phương thức điều trị, bệnh nhân tự biết tình hình bệnh lý của mình để có hợp tác tốt. Trong đó, máy thử đường máu cá nhân, dùng tại nhà là thiết bị cần thiết cho người bệnh. Nó giúp cho người bệnh có thể tự biết được chỉ số đường huyết của mình một cách tiện lợi, ít tốn kém, đở mất thời gian đi đến các phòng xét nghiệm. Nó giúp, các cơ sở y tế ở các vùng xa xôi có thể quản lý tốt người bệnh. Ở những nước có nền kinh tế phát triển như Mỹ, mỗi bệnh nhân đái tháo đường được cấp cho một máy thử cá nhân và số que thử đủ dùng trong 1-3 tháng.

Ở Việt Nam hiện nay, ngoài các bệnh viện, các phòng xét nghiệm, chỉ một số ít cơ sở điều trị, Trạm y tế và một số bệnh nhân có điều kiện kinh tế mới được trang bị máy thử đường huyết cá nhân nầy. Tương lai số được trang bị sẽ được tăng lên do sự quan tâm của cộng đồng với bệnh đái tháo đường đã được cải thiện bởi sự tác động của chương trình phòng chống bệnh đái tháo đường đã được đưa vào chương trình mục tiêu quốc gia Y tế

Máy đường huyết cá nhân có những đặc điểm riêng, khác với các máy thử sinh hóa ở các phòng xét nghiệm hiện đại. Sai lệch kết quả giữa máy đo đường huyết cá nhân với xét nghiệm sinh hóa bệnh viện trong phạm vi+15% là bình thường (theo tiêu chuẩn quốc tế ISO với máy đo đường huyết cá nhân)Các máy đo đường huyết cá nhân giữa các hãng sản xuất khác nhau cũng có thể cho giá trị khác nhau, có khi chênh lệch đến 15% trên 1 bệnh nhân trong một thời điểm.

Sau đây là một số yếu tố ảnh hưởng tới chỉ số đường huyết thường  thấy:

Có bệnh khác đi kèm: có nhiều bệnh nội khoa có ảnh hưởng tới đường huyết, thầy thuốc cần tìm hiểu cặn kẻ để phát hiện mối quan hệ của một bệnh lý khác tới đường huyết để giúp bệnh nhân hiệu quả hơn.

Stress, mất ngủ…làm tăng đường huyết, có những bệnh nhân sau một đêm mất ngũ ngồi xe từ An Giang lên TPHCM, sáng ra thử đường thấy cao bất ngờ, rất hốt hoảng, nhưng sau đó về nhà ngủ đầy đủ, xét nghiệm lại thấy cũng không đến nổi nào.

Bệnh thiếu máu: cho kết quả đường huyết cao hơn thực tế.

Hoạt động thể lực: giảm đường huyết. Điều nầy ai cũng biết rõ, buổi sáng nào có  tập thể dục đầy đủ, nếu thử đường huyết ngay sau đó thì chỉ số đường huyết có nhiều khả năng thấp hơn những buổi sáng không có tập thể dục.

Đang dung thuốc điều trị bệnh lý khác, ví dụ: corticoides…Bình thường không ai chỉ định thuốc uống hoặc thuốc tiêm có corticoides cho bệnh nhân đái tháo đường, trừ những trường hợp bắt buộc. Tuy nhiên, bệnh nhân có thể vô tình dùng một chế phẩm nào đó có thành phần corticoides trong đó, nhất là các loại khí dung, thuốc bôi da. Nếu chú ý hỏi kỹ có thể phát hiện được trường hợp hệnh nhân vô ý sử dụng các loại thuốc ấy làm tăng đường huyết. Ngoài ra, đa số bệnh nhân đái tháo đường thường uống thêm các loại thuốc Nam, dược thảo, trong khi cơ chế tác dụng và hiệu quả các loại thảo dược nầy trên chỉ số đường huyết chưa được biết rõ ràng. Các loại thuốc nầy có thể làm cho chỉ số  đường huyết cao hoặc thấp bất thường, cần phải hỏi kỹ người bệnh để biết rõ các trường hợp nầy.

Que thử không được bảo quản tốt, hết hạn sử dụng. Đôi khi không phải do que thử hết hạn, mà do người sử dụng vô tình cầm tay vào chi tiết điện tử của que thử, sự ẩm ướt hay tay có dính cồn có thể làm hỏng que thử hoặc cho kết quả sai lệch.

Chất sát trùng: rửa vị trí lấy mẫu bằng oxy già hoặc cồn mà chưa để khô ráo trước khi chích lấy máu…cho kết quả sai.

Dùng Code chip không phù hợp: Mỗi một hộp que thử sẽ có một code khác nhau và khi thay hộp que mới cần chỉnh (thay mới) lại code của máy để phù hợp với code của que. Nếu không chỉnh code thích hợp, kết quả có thể sai tới 43%.

Đo không đúng cách: thao tác không đúng hướng dẫn sử dụng. Pin máy yếu hoặc đã cạn

Không đủ lượng máu thích hợp: cần chú ý điều chỉ độ sâu của kim trên thiết bị chích máu cho phù hợp với đầu dầy da của người bệnh để đạt độ sâu cần thiết, cho đủ lượng máu nhưng cũng không quá sâu làm bệnh nhân đau nhiều, ra máu nhiều bệnh nhân lo sợ.

Chất lượng que thử đường huyết quyết định tính chính xác của xét nghiệm. Một số que thử đường huyết cho kết quả sai khi tương tác với những chất  khác, như paracetamol, vitamin C, acid uric….Nghiêm trọng hơn, có 1 số loại que thử  có thể phản ứng với những loại đường khác trong cơ thể như maltose, galactose cho kết quả cao hơn thực tế, và như vậy sẽ không phát hiện được những trường hợp hạ đường huyết.

Ngoài ra, kết quả một số loại que thử bị ảnh hưởng bởi nồng độ oxy trong máu. Điều này rất quan trong trong những trường hợp bệnh nhân nằm viện đang thở oxy. Bệnh nhân bị viêm phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Dưới đây là bảng so sánh các loại que (men) thử:

Viết bình luận

Lịch

FDA: SAFETY ALERT

Ảnh

Từ khóa