10 THÀNH TỰU Y HỌC NỔI BẬT NĂM 2013!

Năm 2013 đã chứng kiến nhiều bước tiến lớn, quan trọng trong lĩnh vực  y học. Đáng kể nhất là việc tìm ra cách giúp một đứa trẻ nhiễm virus HIV ngay  sau sinh thoát khỏi mầm bệnh, chế thuốc trích lấy vi khuẩn từ phân người để chữa  bệnh đường ruột nguy hiểm hay khiến người hói mọc lại tóc, …

 1. Triển vọng chấm dứt đại dịch AIDS

Các bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Mississippi (Mỹ) đã vô cùng vui mừng khi tìm  ra cách giúp con của một bà mẹ nhiễm virus HIV thoát khỏi nguy cơ mắc căn bệnh  thế kỷ sau khi chào đời. Theo tiết lộ của nhóm điều trị, đứa trẻ có dấu hiệu  nhiễm virus HIV ngay sau khi sinh, nhưng 2 năm sau đó đã loại bỏ được hoàn toàn  mầm bệnh khỏi cơ thể nhờ dùng kết hợp 3 loại thuốc kháng virus, vốn thường được  kê cho những trẻ lớn hơn hoặc người trưởng thành.

Thông thường, các bác sĩ sẽ cho người mẹ dương tính với HIV và con của cô  dùng một liều kháng virus trong lúc đẻ để ngăn chặn việc truyền virus từ mẹ sang  con. Tuy nhiên, do mẹ của đứa trẻ nói trên không biết mình dương tính với HIV  nên biện pháp phòng ngừa trên đã không được tiến hành. Vì vậy, các bác sĩ Mỹ chỉ  còn trông chờ vào hiệu quả của sự kết hợp của các biệt dược mạnh hơn. Rốt cuộc,  thử nghiệm của họ đã thành công, mở ra triển vọng rằng, nếu các bác sĩ có thể  can thiệt đủ sớm sau khi bệnh nhân nhiễm HIV, cơ hội ngăn chặn bệnh phát triển  sẽ tăng cao.

2. Thay đổi lớn về điều trị chứng cholesterol cao

Hiệp hội tim mạch và trường Đại học Tim mạch Mỹ vừa công bố những hướng dẫn  mới đối với việc điều trị chứng cholesterol cao, trong đó tập trung vào các yếu  tố nguy cơ. Theo họ, nếu không có tiền sử về các vấn đề tim mạch, công cụ tính  toán mới bao gồm cả các yếu tố như độ tuổi, giới tính, hoạt động tình dục, tiền  sử hút thuốc lá, tiểu đường, áp huyết cao và lượng cholesterol trong máu, có thể  giúp bác sĩ biết được bạn có thể hưởng lợi từ việc uống statin – thuốc hạ  cholesterol hay không.

3. Bộ thử thai tại nhà đầu tiên tiết lộ cả tuổi thai nhi

Cục quản lý Thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã cấp chứng nhận cho bộ thử thai  cải tiến đầu tiên, không chỉ có khả năng phát hiện việc có thai, mà còn đo được  tuổi của thai nhi, dựa vào thời gian kể từ lúc rụng trứng. Bộ thử thai này sử  dụng cùng lượng hoóc môn tiết lộ việc “dính bầu”, chất kích dục màng đệm ở người  để đưa ra kết quả tính toán.

4. Đột phá tranh cãi về nhân bản người

Mất 17 năm và một bê bối liên quan đến lừa đảo và trục lợi khoa học, nhưng  các chuyên gia về tế bào gốc rốt cuộc đã tìm được cách nhân bản những tế bào của  người. Giáo sư Shoukhrat Mitalipov đến từ Đại học Oregon (Mỹ) đã ứng dụng cùng  công nghệ nhân bản vô tính ra cừu Dolly năm 1996 đối với các tế bào da  người.

Tuy nhiên, mục tiêu của Mitalipov không phải là tạo ra các bản sao trẻ hơn.  Thay vào đó, ông đã cấy thành công một tế bào da phát triển toàn diện vào một tế  bào trứng người bị hút rỗng, rồi dùng hóa chất và điện kích thích trứng bắt đầu  phân chia để sản sinh những tế bào gốc phôi thai. Các tế bào gốc này đóng vai  trò như nền tảng tế bào cho mọi cơ quan và mô trong cơ thể, tạo ra triển vọng  một ngày nào đó có thể được sử dụng để chữa trị những căn bệnh từ Alzheimer,  tiểu đường tới bệnh tim.

5. Chỉ một liều vắc-xin HPV đã đủ để phòng bệnh

Vắc-xin HPV là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa nổi mụn ở cơ quan  sinh dục và ung thư cổ tử cung. Vắc xin HPV được khuyến nghị cho nam và nữ trước  khi bắt đầu có sinh hoạt tình dục, nhưng một nghiên cứu năm 2012 của Mỹ cho  thấy, chỉ 1/3 số bé gái và chưa đến 7% số bé trai ở tuổi vị thành niên tiêm đủ 3  liều vắc xin như khuyến nghị. Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhất của một nhóm nhà  khoa học quốc tế phát hiện, chỉ một liều vắc-xin đã giúp cơ thể sản sinh ra số  kháng thể gấp 24 lần sau khi nhiễm virus HPV thực sự, ở một nhóm phụ nữ Costa  Rica. Mặc dù vẫn chưa rõ liệu mức kháng thể sản sinh như vậy đã đủ phòng ngừa  bệnh và giảm nguy cơ mắc ung thư hay chưa, nhưng kết quả ban đầu ám chỉ, ngay cả  một liều vắc-xin HPV có thể đủ để cung cấp một phần sự bảo vệ trước HPV.

6. Triển vọng mọc lại tóc

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Columbia (Mỹ) cho biết, việc cấy các nang lông  có chứa chân tóc mới cũng như những tế bào bao quanh chúng, lộn ngược, có thể là  mấu chốt giúp tóc mọc mới. Trong thử nghiệm, các nhà khoa học đã cấy ghép những  mảng bao quy đầu bị cắt bỏ của các bé bé trai vào chuột. Bao quy đầu được sử  dụng vì tự chúng không có nang lông, nên bất kỳ nang nào được đảo ngược, cấy  ghép và chôn chân vào cũng không thể tương khắc với mảng mô ban đầu. Kết quả là,  các nang lông mới đã “bắt rễ” và nhú lên, mở ra triển vọng giúp cải thiện tình  trạng hói hoặc rụng mất tóc khá phổ biến ở người.

7. Trình làng thuốc chế từ … phân

Các nhà khoa học phát hiện, đường ruột của con người chứa đầy vi sinh vật có  lợi, không những giúp chúng ta tiêu hóa thức ăn mà còn có tác dụng đẩy lui những  vi sinh vật gây bệnh khác. Sự tồn tại cân bằng của những lợi khuẩn này cũng có  thể tiêu diệt Clostridium difficile – thủ phạm gây bệnh tiêu chảy và chứng viêm  ruột tiềm ẩn nguy cơ chết người. Việc đóng gói hệ vi sinh vật có lợi này (nhờ  trích lấy từ phân người) vào một viên thuốc là sáng kiến của tiến sĩ Thomas  Louie thuộc Đại học Calgary (Mỹ). Trong số 27 bệnh nhân thử nghiệm những viên  thuốc mới, không có người nào bị tái phát triệu chứng nhiễm khuẩn Clostridium đã  mắc. Họ cũng hoan nghênh cách chữa trị mới này, vì nó đơn giản hơn phương pháp  cấy phân bằng ống thông.

8. Biến trứng chất lượng kém thành trứng khỏe mạnh

Các quả trứng chất lượng kém là một trong những nguyên nhân khiến nhiều phụ  nữ phải vật lộn để mang bầu. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu thuộc Đại học  Stanford (Mỹ) đã phát triển một kỹ thuật giúp những phụ nữ khiếm khuyết về buồng  trứng có thể sản sinh ra các quả trứng trưởng thành, khỏe mạnh.

Quá trình có tên gọi “hoạt hóa trong ống nghiệm bao gồm việc cắt bỏ một  buồng trứng hoặc một phần mô buồng trứng, sau đó nuôi dưỡng nó trong phòng thí  nghiệm bằng các protein và những tác nhân khác nhằm biến các nang chưa trưởng  thành phát triển thành các quả trứng hoàn thiện. Mô được nuôi trong ống nghiệm  này sau đó sẽ được tái cấy ghép gần các ống dẫn trứng. Cho tới nay, trong số 27  phụ nữ tình nguyện thử nghiệm kỹ thuật mới này, 5 người đã sản sinh được các quả  trứng có khả năng thụ tinh, một phụ nữ đang mang bầu và một người nữa đã sinh ra  một đứa con khỏe mạnh.

9. Khám phá các gen mới liên quan đến bệnh Alzheimer

Hơn 10 gen mới phát hiện có liên quan đến chứng Alzheimer, đã nâng tổng số  gen được ghi nhận gắn liền với căn bệnh này lên con số 24. Theo các nhà nghiên  cứu, những “tân binh” vừa được nhận diện có tham gia vào các phản ứng miễn dịch  và kích thích của cơ thể – các quá trình gắn liền với những thay đổi của bộ não  bắt nguồn từ bệnh Alzheimer. Khi xuất hiện nhiều “thủ phạm” gen hơn, giới nghiên  cứu sẽ có nhiều mục tiêu hơn để tìm kiếm thuốc điều trị, giúp kiểm soát các  triệu chứng suy giảm và mất trí nhớ.

10. Phát hiện bệnh Parkinson sớm hơn

Các nhà khoa học hiện tin rằng, hai căn bệnh thoái hóa thần kinh phổ biến  nhất là Alzheimer và Parkinson có thể được chữa trị tốt hơn nếu có thể nhận diện  bệnh nhân ở giai đoạn sớm của bệnh và can thiệp điều trị tức thì. Chẳng hạn như,  vào thời điểm xuất hiện các triệu chứng đầu tiên của bệnh Parkinson – sự run rẩy  ở ngón tay hoặc môi, mất khứu giác hoặc biểu cảm khuôn mặt không linh hoạt.

Tuy nhiên, trong báo cáo đầu tiên về các chỉ dấu sinh học đặc trưng cho bệnh  Parkinson, các nhà nghiên cứu tuyên bố một nhóm protein trong dịch não tủy có  thể giúp xác định bệnh nhân trong giai đoạn đầu của bệnh. Các chuyên gia hy  vọng, khám phá này sẽ tạo tiền đề cho những nghiên cứu mới nhằm kiểm tra xem  liệu các thuốc vô tác dụng ở những bệnh nhân nặng có hiệu quả hơn trong việc  kiểm soát triệu chứng ở những bệnh nhân mới ở giai đoạn sớm của bệnh hay  không.

Viết bình luận

Lịch

FDA: SAFETY ALERT

Ảnh

Từ khóa